Ierland, Giant's causeway-Inishowen-(London)Derry, 9 september 2017, dag 3

We zijn onderweg naar de Giant's causeway. En ja, Ierland laat zich van zijn bekendste kant zien, regen, miezerregen, motregen, gewone regen en tussendoor enkele minuten droog met een zonnetje.

De zeshoekige basaltblokken zijn eigenlijk heel gemakkelijk te beklimmen.

Deze rotsformaties zouden zo'n 60 miljoen jaar geleden ontstaan zijn tijdens een vulkaanuitbarsting. Maar volgens de bijgelovige Ieren zijn ze gebouwd door een reus. Volgens de gids omdat zijn liefje in Schotland woonde en hij het zat was telkens de zee over te steken en begon met het maken van een brug. Toen hij een andere reus hetzelfde zag doen, is hij ermee gestopt. Totale onzin want Schotland ligt de andere kant op. En het verhaal klopt sowieso niet. 

Maar volgens de Ieren had de reus, genaamd Finn McCool  (also known as Fionn mac Cumhail) moeilijkheden met een reus aan de overkant van de zee. De Schotse reus Benandonner Hij bedreigd Ierland. Finn pakt stukken van de Antrim kust en gooit ze in de zee. De rotsen vormen samen een pad voor Finn die Benandonner een lesje wil leren. Slecht idee,  Benandonner is beangstigend massief. Finn blaast haastig de aftocht, gevolgd door de Schotse reus. Hij werd gered door zijn snel denkende vrouw, die hem verkleedde als baby. De woedende Schotse reus zag de baby en dacht bij zichzelf: als de baby al zo groot is, dan moet de vader enorm zijn. En hij blies de aftocht. Wat je maar wil geloven.

Terug in de bus, nat tot op mijn hemd, brak de zon weer even door.

Weer een lesje Ierse geschiedenis van onze gids. In 1830 waren er 8 miljoen Ieren, in 1915 was dat gehalveerd tot 4 miljoen vanwege de grote hongersnood en in 1961 nog maar 2,8 miljoen. De republiek is 4 keer zo groot als Nederland en Noord Ierland is iets kleiner dan ons land. Wij hebben bijna 18 miljoen inwoners. Je begrijpt dat in Ierland enorm veel ruimte is, groene grasvelden overal waar je kunt kijken.

En hier Dunluce kasteel bij Bushmills, waarvan de helft in de zee is verdwenen in 1639.

We reden naar het schiereiland Inishowen, weer in de republiek Ierland, waar we een prive museum bezoeken. De eigenaar heeft zijn geboortegrond en ouderlijk huis omgetoverd tot een museum, waar veel duidelijk wordt over de hongersnood die Ierland teisterde in de 19e eeuw.

De daken werden gemaakt van struisgras, een soort helmgras, dat elke 2 jaar vervangen moest worden.

De huisjes waren heel klein, een keuken en slaapgelegenheid, meer was het niet. Dit bed werd overdag opgekapt tot bank.

Thuis gestookte whisky. Uit bezuinigingsoverwegingen maakten sommige mensen de leidingen van lood, want dat was even gemakkelijk te buigen als koper. Maar ze wisten niet dat lood giftig was en bij het drinken van de whisky komden mensen dagen in coma raken of erger.

In dit huisje heeft de eigenaar met zijn ouders en 3 brussen gewoond tot 1983. Dit was de keuekn met een bedstee.

Dit de kinderslaapkamer.

Het schiereiland kreeg trouwens pas in de jaren 80 van de vorige eeuw stroom.

In Ierland werden mensen altijd thuis opgebaard. Jezus indachtig die de 3e dag opstond, werden de mensen na 2 dagen begraven. Niks geen gedoe met wederopstanding en zo. Dolle boel bij zo'n wake. Er werden 2 klaagvrouwen ingehuurd die op commando konden huilen, telkens als er bezoek binnen kwam. Het schoteltje op de borst van de overledene bevatte sterk ruikende kruiden, mocht hij of zij toch niet dood zijn, dan kwamen ze wel weer bij door de geur. En anders kregen ze bij het begraven een touwtje om hun duim, dat naar een belletje naast het graf leidde. Bij plotseling ontwaken ging het belletje rinkelen. Daar komt het spreekwoord: saved by the bell vandaan. En er was whisky voor de familie die zich 2 dagen lang op de been moesten zien te houden, want de gasten voor de wake kwamen zowel overdag als 's nachts. 

Amieke, met haar niet altijd correcte uitspraken, maar alla, leve wikipedia.

De Ierse hongersnood is de periode van voedselschaarste die Ierland tussen 1845 en 1850 trof. Voor hun voedselvoorziening waren de Ieren grotendeels afhankelijk van de aardappeloogst. Negentig procent daarvan was echter mislukt als gevolg van de aardappelziekte, veroorzaakt door pseudo-schimmel. Deze schimmel bleef in de grond zitten en het jaar daarop mislukte de oogst weer.  Als gevolg van de voedselschaarste stierven meer dan een miljoen Ieren. Miljoenen anderen vluchtten al dan niet gedwongen naar Noord Amerika, Australië, Nieuw-Zeeland en Groot-Brittannië.

Engeland deed niets en eiste zelfs de zuivel, granen en gerst op. Na een aantal jaar stelden ze dan toch gaarkeukens in, maar in ruil voor voedsel moesten de hevig verzwakte mannen werken. Stenen muren bouwen, waarvoor ze de stenen uit de frond moesten graven. En die muren dienden nergens voor. Maar de Engelsen vonden voor wat hoort wat, hoe zinloos ook.

Hier kon een pachter de huur niet betalen en werd hij eerst de wacht aangezegd. Dat gaf hem de tijd zijn huisraad ergens anders te stallen. Kwam de deurwaarder een aantal dagen later de pacht ophalen dan deed hij niet open. De deur werd ingeramd, men zag dat er niks te halen viel en liet de mensen zo achter. Na verloop van tijd kwamen de meubels terug en trok men er weer in.

Deze ongehuwde moeser werd in een soort ondergronds hol gestopt en mocht zich niet in het ooenbaar begeven. Wel kreeg ze eten en kleding van de kerk. De vaders bleven altijd buitenspel, grrr.

Ook even een bezoekje gebracht aan het meest amateuristische spookhuis ever, maar leuk gemaakt.

Om nog even te demonstreren hoezeer de Ieren van aardappels afhankelijk waren:

Ontbijt aardappel, tussendoor aardappelkoeken, lunch aardappel, diner aardappel.

We reden het schiereiland weer af via de andere kant, naar Derry. Voorheen Londonderry, omdat de Noordieren hun band met Engeland extra wilden benadrukken. Nu heet het eigenlijk weer gewoon Derry en de republiek schrijft dat ook gewoon op de verkeersborden. De Noord Ieren zien nog graag Londonderry staan. Sommige borden zijn onderhanden genomen en de naam London is doorgekrast. Toch nog een dingetje hier hoor.

De Ieren zijn verder heel vriendelijk en gastvrij, maar ze geloven nog in kabouters, leprechauns geheten hier. Nou ja, dat misschien niet, maar bijgelovig zijn ze wel.

Vanavond in het hotel gegeten, omdat we niet dicht bij het centrum logeren in een best western hotel. We hebben een enorme kamer met een 3 persoons en een eenpersoonsbed. Wie heeft het drie persoonsbed en wie het eenpersoons? Juist!

Rectificatie door drs. K. Penders

"Er klopt geen reet van je verhaaltje". Leuk dochter, zo moet je vooral beginnen:)

"Oke, komt tie:

Henri VIII was getrouwd met Catharine. Zij heeft vele zwangerschappen gehad en ook vele miskramen. Ze hebben samen een dochter gekregen, Mary I, ook wel bekend als bloody Mary. Dus vanwege Catharine en omdat hij Anne interessanter vond, heeft hij zijn eigen kerk gesticht. Anne kon hem ook geen zoon schenken, maar wel een dochter: Elisabeth, ook wel de virgin Queen genoemd. Anne heeft hij laten onthoofden, zogenaamd wegens hoofdverraad, maar eigenlijk omdat hij nog steeds geen zoon had en hij interesse kreeg in Jane Seymour. En Jane heeft hem dus eindelijk een zoon geschonken. Helaas stierf zij aan kraamvrouwenkoorts. En de zoon was ziekelijk en heeft niet lang op de troon gezeten.

Toen Mary koningin werd, probeerde ze de katholieke kerk in ere te herstellen en heeft ze protestanten vervolgd en vermoord. Vandaar de bijnaam bloody Mary. Elisabeth, die haar opvolgde ging weer terug naar het protestantisme.

Dochter, heel erg bedankt voor deze rectificatie en ik zie uit naar de volgende. 

Maar nogmaals, ik schrijf alleen maar op wat de gids verteld en die heeft haar verhaal ook niet goed op een rijtje.

Ierland, Belfast, 8 september 2017, dag 2

We vertrokken om 9 uur vanuit Dundalk richting Belfast. Dag Ramada hotel.

Volgens een roulatiesysteem moesten we 2 plaatsen naar achteren in de bus en zo hadden we een royale plaats gekregen met z'n tweeen.

Van Amieke kregen we een lesje Ierse geschiedenis. Ze zou het kort houden zei ze. Goed, ik geef even een samenvatting. Ierland was vroeger 1 land en hoorde bij Engeland. Hendrik de 8e zat daar op de troon, hij was getrouwd met Anna, die hem een dochter schonk. Hendrik wilde een zoon, maar Anna, die 14 jaar ouder was kreeg geen kinderen meer. Omdat Hendrik katholiek was mocht hij niet scheiden en hij schreef een verzoek aan de paus om dat toch toe te staan. De paus zei nee. Toen stichte de koning zijn eigen protestantse Angelsaksische kerk, met hem als kerkhoofd. Hij trouwde subiet met een hofdame die hem een zoon schonk. Hij trouwde nog een paar keer en kreeg bij de volgende bruid nog een dochter, maar de andere 3 huwelijken bleven kinderloos. Omdat Hendrik van katholiek, protestants was geworden, wilde hij dat Ierland dat ook werd. Na eeuwen van onderdrukking, omdat de Ieren niet wilde switchen van geloof, werd Noord Ierland gedeeltelijk protestant, maar de rest niet. Gedoe, gedoe en uiteindelijk in 1949 werd het grotendeels katholieke zuiden een republiek, terwijl Noord Ierland Engels bleef. Toch streven ze er nog steeds naar om weer 1 gezamelijk land te worden:

Nog meer toestanden met de IRA, katholieken en protestanten die elkaar naar het leven staan in wat de Ieren zo mooi the troubles noemen. Er loopt nu een muur door Belfast, wat zeg ik: 40 muren, met daarop hekken. Men noemt het de peace lines. 

De regering wilde van de muren af, de bevolking wil ze niet kwijt. Katholieke wijken worden zo afgescheiden van Protestantse wijken. Volgens Amieke is de sfeer in Belfast best grimmig, soms wordt een Ierse bus bekogeld met blikjes. Wij hebben er niks van gemerkt.

De eerste stop was bij de Titanic experience:

Daar kwamen we van alles te weten over Belfast rond 1900. De arbeiders, de linnen industrie en  bovenal de bouw van de Titanic, de tweede van de drie zuster schepen uit de Olympic klasse. Eigendom van de White Star Line rederij.

In 1985 werd het wrak teruggevonden, onder leiding van Robert Ballard. Drie grote scheepsdelen en een hoeveelheid kleinere resten liggen op een diepte van 3800 meter op de bodem van de oceaan.

De Titanice werd op de Harland and Wolff werf in Belfast gebouwd.

Dit zijn markante herkenningspunten in de haven.

Hier werd de Titanic te water gelaten, op de grond staan de lijnen die de afmetingen van het schip aangeven.

De white Star line hield geen officiele doop. Zoals een arbeider zei: 

they just builds 'em and shoves 'em in!

Eerste klas

2e klas

Een brief gevonden in de jaszak van een overlevende.

De SS Nomadic, het laatst overgebleven White Star Line vaartuig.

Na binnen de 4 verdiepingen tellende expositie te hebben bekeken hebben we nog een rondje buitenom gelopen. In deze studio's zijn 2 seizoenen van game of thrones opgenomen.

We vervolgden met een bustoer door Belfast. Veel "murals" van de strijd tussen katholiek en protestant.

Bobby Sands, IRA lid die in hongerstaking ging in de Noord Ierse gevangenis om zo af te dwingen dat ze als politieke gevangenen werden behandeld. Na 66 dagen overleed hij op 27 jarige leeftijd. Daarna volgden er nog 9 hongerstakers.

Het parlement, Stormont. In de 2e wereldoorlog werd het gebouw besmeurd met pek en koeienstront om het te beachermen tegen luchtaanvallen. Dat zou er gemakkelijk afgaan, wat niet het geval was. 30 man hebben er 6 jaar aan geschrobt en nog is het niet meer mooi wit geworden.

Zicht op Belfast

De Albert toren, die akelig scheef staat en in de volksmond de toren van Pisa wordt genoemd.

We kwamen aan bij ons hotel, ook een Ramada. Encore genaamd. Na de koffers op de kamer te hebben gezet liepen we de stad in. 

Achter het stadhuis 

staat het Titanic monument met alle namen van de omgekomen passagiers en bemanning.

Jack?

'

We hadden een leuk restaurant gevonden, dachten we, maar toen we daar om half 7 aankwamen was ze dicht. Dan maar de KFC. 

 

Ierland, Dundalk, 7 september 2017 dag 1

We vertrokken vanmorgen vanaf Eindhoven, terwijl de rest van de groep vanaf Amsterdam vertrok en later zou arriveren in Dublin. We vertrokken op tijd en waren op tijd in Ierland. Ik zat naast een, meende ik, Ierse vrouw, waarbij ik gaandeweg in het gesprek erachter kwam dat het een Hollandse was. En zij andersom ook. Maar ze bleef wel hardnekkig Engels praten. Ze woonde al 20 jaar in Ross, Ierland, nadat ze een boek van Samuel Beckett had gelezen, besloot ze te emigreren. 

Wij waren om 12.50 in Dublin,  meteen het horloge een uur terug gezet. De bagage hadden we binnen 5 minuten en toen begon het grote wachten op de groep die nog niet vertrokken was uit Amsterdam.

Eerst maar een broodje Ierse sausage met een bakkie koffie.

Iers is de eerste taal hier en staat op alle borden naast het Engels. Het is tevens een onbegrijpelijke taal, het lijkt in de verste verte niet op het Engels.

Om kwart voor 4 landde het vliegtuig van onze groep en om half 5 heb ik eens gebeld naar onze reisleidster. Ze stonden nog bij de bagageband, maar kwamen er binnen een paar minuten aan.

Niet snel daarna kwam Ameike naar buiten met een groot bord van Kras bij zich en een groep van 33 mensen achter haar aan. We liepen gezamelijk naar de parkeerplaats, waar de bus met chauffeur Bart ons oppikte.

Onderweg naar Dundalk stopten we nog even bij een expositie in de Doyne vallei, oftewel Bru na Doyne. Klinkt een beetje als Craigh na Duhn, de outlanderfans weten wat ik bedoel.

Hier was vroeger een prehistorische nederzetting en veel voorwerpen zijn hier terug gevonden. Ook grafjeuvels, waarvan dit een replica is van een sluitsteen.

Grafheuvel

Een voorvader, zeg maar over, over, over, over, over etc. vader.

Een riante vrijstaande woning

Gezellig met de hele familie bij het vuur

Bij elk kaartje stond een ziekte of aandoening waaraan deze persoon had geleden. De medische wetenschap stond toentertijd op een laag pitje.

De Boyne

Even voor half 7 kwamen we in het Ramada hotel aan. Honger! Want voor mijn gevoel was het al half 8. Het eten viel niet tegen, we hadden keus uit soep of bruchetta, vis of vlees, daarbij puree met een schaaltje groente en toe 4 roomsoesjes. Met tienen zaten we aan een ronde tafel en dat was eigenlijk net te krap, want niemand kon zijn stoel fatsoenlijk aanschuiven. Nou ja, morgen gaan we weer verder.

Voor nu, welterusten.